Türk bilim insanından genetik hastalık tespit süresini kısaltan buluş

Türk bilim insanından genetik hastalık tespit süresini kısaltan buluş

Yerli ve milli test” için, laboratuvar yerine sadece tarama testi cihazının takılacağı bilgisayara ihtiyaç duyuluyor.

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hüseyin Onay, üniversitede edindiği 100 bine yakın genetik test tecrübesi ile üniversitenin teknoparkında kurduğu şirkette yerli ve hızlı test kitleri üstünde çalışmalar yürütüyor.

Daha önce yerli olanaklarla süper hızlı DNA temelli kişi tanımlama, kalıtsal meme kanseri, genetik tanı koymanın zor olduğu hemofili hastalığının tesbitine yönelik “ilk” test kitlerini geliştiren Doç. Dr. Onay, şimdi de yenidoğan genetik taramasında da yerli, hızlı ve ucuz bir sistemi hazırladı.

Yerli ve milli olanaklarla yapılan bir test kiti ve yazılımdan oluşan sistemle, yenidoğanlarda genetik hastalıkların tesbitinin yaygınlaşması sağlanarak, ölümle sonuçlanabilen bir çok hastalığın tedavisi hedefleniyor.

İlk etapta 10 hastalık taranacak

Doç. Dr. Onay yaptığı açıklamada, Türkiye’de de yenidoğanlarda belirli hastalıkların biyokimyasal yöntemlerle tarandığını lakin genetik tabanlı bir yeni doğan taraması olmadığını ifade ederek konuştu:

“Ülkemizde yenidoğan döneminde en çok gözlenen ve bunların tedavisi de olduğundan önlenebilecek durumda olan 10 hastalığa ait 15 geni dünyada hiç erişilmemiş bir sürede süper hızlı bir şekilde taracayacak bir sistem geliştirdik. Bu sistem genetik olduğu kadar yazılımsal taraftan da desteklenen bir süreç. Dünyada hiç olmadığı kadar hızlı, normalde 30 gün civarında biten bir süreci 3 saate düşürdük. 3 saat içerisinde bir yenidoğanın en çok gözlenen hastalıklar için hasta olup olmadığını saptayabileceğimiz bir sistem geliştirdik. Bu gelişen bir süreç olacak. Süreyi daha da kısaltacağız, 2 saatlere kadar düşecek. Hastalık sayısını da 30’a, 50’ye ulaştıracağız. Böylece yalnızca ülkemizde değil dünyada da rahatlıkla kullanılacak bir sistem olacak.”

Doç. Dr. Onay, dünyadaki yenidoğan nüfusu düşünüldüğünde pazar payı son derece yüksek bir tıbbi uygulama geliştirdiklerini ifade etti.

Genetik testin daha önce çok uzun devam eden ve yalnızca çok özelleşmiş merkezlerde yapılabildiğini aktaran Onay, “Genetik test algoritmasını nerdeyse sağlık ocaklarında bile yapılabilecek hale getiriyoruz. Bu, tıbbın ve genetiğin çehresini değiştirecek bir uygulama. Genetik tarama konusunda tasarlanan en sofistike cihazı yerli program ve test kitiyle hızlandırdık ve özel laboratuvarlara ihtiyaç duymaktan çıkardık.” şeklinde konuştu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.