Tamamen Türk yapımı protez ilgi gördü

Tamamen Türk yapımı protez ilgi gördü

El, kol ve ayak kayıplarının tek çözümü olan protezler, suni zekayla geliştirilerek engellilerin yaşamını daha kolay hale getiriyor. Bu protezlerin en iyilerinden biri Türkiye’de üretildi. Bilgisayar mühendisi iki arkadaş Semih Çelik (30) ve Erdem Tatlı’nın (28) ürettiği ‘akıllı protez’ benzerlerinin ötesinde kabiliyet ve beceriye sahip.

Yerli program ve dizayn

 Aiborne Robotik’in kurucularından Semih Çelik projeyi şu şekilde özetledi: Dünyadaki en iyi protezlerden daha iyisini yapmak için yola çıktık. Yazılımı ve mekanik dizaynı tamamiyle bize ait. Akıllı protez şu an prototip aşamasında bulunuyor. Paralimpik milli yüzücü Muhammed Ali Aydın tarafından test ediliyor.

“Protez hareketleri öğreniyor”

Semih Çelik akıllı protezin nasıl çalıştığını şu şekilde anlatıyor: Gelişmiş protezlerde kontrol sıkıntısı oluyor. Şu anki ürünlerde algılanan komut sayısı düşük. Özellikle dirsek üzerinde kontrol zor. Dirsek altında tüm parmakların kası varken, dirsek üzerinde az bir kas grubu bulunuyor. Kas sayısı az olunca verilebilen komut sayısı düşüyor. Biz öğrenme sistemini uyguluyoruz. Akıllı protezin içerisinde iki adet öğrenen sistem bulunuyor. Hareketleri algılayan 8 sensör bulunuyor. Sensörler sinirden geçen elektrik akımı ve kasın aktivitesini algılıyor. Kullanıcının elini kullanırken yaptığı hareketlerin verisini kaydediyoruz. Yapay zeka sistemi bu verileri öğreniyor. Ardından kullanım esnasında daha önce öğrendiği bu bilgilere göre o an hangi komutu uygulamak istediğini bularak karar veriyor.

“Spor bile yapılıyor”

Semih Çelik akıllı protezle spor yapmanın bile mümkün olduğunu söylüyor: Ağırlığı 3 kg olan ve paslanmaz yay çeliğinden ürettiğimiz akıllı protez için paralimpik milli yüzücü Muhammed Ali Aydın ile çalışıyoruz. Soket ona göre geliştirildi. Aydın’ın temel ihtiyacı görsellikten ziyade spor yapabilmek. Spor salonundaki birçok alet iki kolla çalışıyor. Ana iskeletinin sağlamlığı ve mekanik yapısı ile belli yoğunluktaki spor aktivitelerinde kullanabiliyor.

Seri üretim için destek bekliyorlar

Semih Çelik seri üretim sürecine dair şu şekilde konuşuyor: Seri üretime geçmesi için sertifikasyon ve belgelendirme süreçleri var. CE belgesi gibi belgeleri almamız ve Sağlık Bakanlığı’nın listesine girmemiz gerekiyor. Bu süreç için bize destek ve yatırım gerekiyor. Patent başvurusu için uğraşıyoruz. Şu anda öğrenme sistemi olmayan protezler yurtdışında 50 bin Euro civarında satılıyor. Akıllı protez ise çok daha ucuz olacak.

‘Akıllı protez çok pratik ve işlevsel’

Protezi test eden Avrupa ve Türkiye şampiyonu paralimpik milli yüzücü Muhammed Ali Aydın ise şu şekilde konuştu: “İki ayağım ve bir kolum olmadan doğdum. Sensör olarak pazuma bir bileklik takılıyor. Herhangi bir bağlantı ve ameliyat yok. Bu projenin en büyük avantajı ameliyat olmaması. Benim yapabildiğim komutların 3’te 1’ini yapabilen yalnızca bir protez var. Ama o kişiye ameliyatla takılmış durumda ve çok pahalı. Akıllı protez çok pratik. Güç, dayanıklılık, bağımsız ve koldan çıkmayan soketi ile dünyada tek. Bütün spor hareketlerini yapabiliyorum. Diğer protezleri bir omza taktığınızda destek için sırttan veya diğer omuzdan kemer takılıyor. Bu yüzden şimdiye kadar el protezi takmıyordum. Demir kapı açıp kapatma, uzanma, kaldırma, tutma, eşya taşıma gibi herşeyi yapabiliyorum. Dirsek ve parmak eklemleri motor olarak da çok kuvvetli. Akıllı protez bana kolum varmış gibi belli etdi. Dört gözle üretime geçilmesini bekliyorum.

Dünya 2’ncisi oldular

Üniversitede tanışan Semih Çelik ve Erdem Tatlı, 2011’den beri robotlar konusunda çalışıyor. İki arkadaş daha önce geliştirdikleri beyin kontrollü robot el projesi ile 2012’de ABD’de düzenlenen dünyanın en büyük robot yarışması olan Robo Games’de Dünya 2’ncisi oldu. Bugüne kadar 4’ü robot el projesi olan toplam 7 projeleriyle ulusal ve uluslar arası yarışmalarda 14 adet dereceleri bulunuyor. Geçen sene TÜBİTAK desteği ile Aiborne Robotik’i kuran iki arkadaş Yıldız Teknik Üniversitesi’ndeki Tekno Park’ta çalışmaya devam ediyor.

‘Avrupa seviyesinde bir protez’

Boğaziçi Üniversitesi rektörü Prof. Dr. Mehmed Özkan’ın liderliğinde yürütülen ‘insansı protez el’ projesinin danışmanlarından olan ve Türkiye’nin önde gelen ortopedi ve travmatoloji uzmanlarından Prof. Dr. Semih Takka, incelediği projeyi VATAN’a şu şekilde yorumladı: Akıllı protezi çok sevdim. Oldukça iyi bir aşamadalar. Müthiş bir geleceği var. Protez kontrolü çok güzel yapıyor. Bu protezi şu anda hastalar üstünde çok rahat kullanabiliriz. Buna insanların çok ihtiyacı var. Bir sonraki aşama mekanik parmakların ucuna koyacakları sensörlerle sıcak, soğuk ve dokunma hissini tattırabilirler. Türkiye ve uzuv kaybının çok olduğu Ortadoğu için mükemmel bir ürün. Avrupa’da yapılanlar seviyesinde bir protez olmuş.

 

Favori Sosyal Medya Hesabın Hangisi?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.