Dede Korkut kimdir?

Dede Korkut kimdir?
UNESCO’nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’nde yer alan Dede Korkut, Türk tarihi için önemli karakterlerden biri olarak ilgi çekiyor. Türk dünyasının yüzlerce senelik kültürel kimliğinin taşıyıcısı ve ortak mirası olan Dede Korkut hakkında bilgi almak isteyen kişiler, konuya dair webte araştırma yapıyor. Peki, Dede Korkut kimdir?

Türk dünyasının ‘bilge atası’ , Oğuzların Kayı ve Bayat boylarından gelmektedir. 570-632 yılları arasında Hazreti Muhammed döneminde yaşadığı rivayet edilen Dede Korkut, tüm Türk kavimlerinin atasıdır ve dahisidir. Türk destanlarında ve halk öykülerinde, Dede Korkut adına ve onun mucizevi sözlerine rastlamak her vakit mümkündür.

Dede Korkut, tüm dünyada Türklüğün en önemli simgelerinden biridir. Dede Korkut öykülerinde destan özellikli bir çok halk kahramanının mücadeleleri anlatılır. Bu öykülerde güzel ve hikmetli sözler, Türklerin tarihine ait rivayetler, han ve beyler hakkında methiyeler, Türk töresine ait bir çok konular işlenerek, iyiye övgü, kötüye eleştiri vardır. Her öykünün sonunda kopuzu ile ortaya çıkan Dede Korkut, Oğuz beylerine, boylarına dualar okur, şiirler ve bilgece sözler söyler. Bu öykülerde, Türk boylarının savaşları, barışları, aile ve eğitim yapısı, üstün ahlâkı ve karakter sağlamlığı da vurgulanır.

Asıl ismi Kitab-ı Dede Korkut Ala Lisan-ı Taife-i Oğuzhan (Oğuzların Dili ile Dede Korkut Kitabı) olan ve Arapça yazılmış 12 destansı hikayenin yer aldığı esas kopya Almanya’da Dresten Kütüphanesi’nde, 6 hikayelik ikinci kopya ise Vatikan Kütüphanesi’ndedir.

Adı, tarihî kaynaklarda ve çeşitli Oğuz rivayetlerinde bazen sadece “Korkut”, bazen “Korkut Ata” olarak geçer; Batı Türkçesinde “Dede Korkut” olarak da anılır. Sirderya havzasında belirlenmiş halk anlatıları onu bir baksı (şaman) olarak tanıtırken yazılı kaynaklarda hükümdarlara vezirlik, müşavirlik yapmış bir Müslüman Türk velisi olarak tanıtılmıştır. Oğuzların İslâm’ı kabul edişlerinden evvelki dönemlerin bir kâhini (kam, baksı) olduğu, İslâmlaşma sürecinde kültürel değişime paralel olarak bir ermiş kimliğine büründüğü düşünülür.

 

Favori Sosyal Medya Hesabın Hangisi?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.