Çölyak hastalığı nedir? Çölyak hastalarının yememesi gereken besinler neler?

Çölyak hastalığı nedir? Çölyak hastalarının yememesi gereken yiyecekler neler?
Çölyak hastalığı her yaşta teşhis edilebilmekle beraber teşhisi zor olan hastalıklardan biridir. Çünkü belirtiler çoğunlukla ilişkili bir başka hastalığı da düşündürmektedir. 9 Mayıs Dünya Çölyak Günü, Türkiyede ve dünyada değişik etkinlikler ve farkındalık çalışmalarıyla hatırlatılmaktadır. Peki, çölyak hastalığı tam olarak nedir?

, genetik yatkınlığı olan bireylerde buğday, arpa, çavdar gibi tahıllarda bulunan ve suda erimeyen gluten adlı proteine karşı duyarlılık sonucu gelişir. Çölyak hastaları, marketlerde satılan hazır gıdaların içeriklerine dikkat etmelidirler. Mutlaka gluten içermeyen gıdalar tüketmeliler.Genetik yatkınlık, özgül çevresel faktörlerle temas ve immünolojik mekanizmalar sonucu otoimmün bir enteropati gelişir. Hastalık temel olarak proksimal ince bağırsağı etkiler lakin farklı organ/sistem etkilenmeleri de bahis konusudur. Hastalık diyete tahılların eklenmesinden sonra herhangi bir yaşta ortaya çıkabilir.

Doğal glutensizlerin dışında glutensiz olarak tanımlanan bir besin tam manası ile glutensiz değildir. Diğer bir ifadeyle sıfır glutenli bir hayat olanaksızdır. WHO (World Health Organization-Dünya Sağlık Örgütü) ve FAO (Food and Agriculture Organization- Amerikan Gıda ve Tarım Örgütü) 1998’de kilogramında 200 mg dan daha az gluten içeren gıdaları glutensiz besin olarak ilan etmiştir. Ancak 2007 senesinde bu sınır 20 miligrama çekildi. Günümüzde de kilogramında 20 mg’dan daha fazla gluten içermeyen gıdalar glutensiz besin olarak kabul edilmektedir. Ülkemizdeki glutensiz ürün tebliğ uygulamalarda da 2007 senesinde kabul edilen değer kullanılmaktadır.

Çölyak hastaları için güvenli yiyecekler:

•Tüm sebzeler,
•Tüm meyveler,
•Tüm bakliyatlar,
•Tüm katkısız katı ve sıvı yağlar,
•Yumurta, bal, reçel, basit şeker, zeytin,
•Et, balık, tavuk, (Bu ürünler katkılı olmadıkları gibi daha önce unla kızartılmış bir yağda kızartılıp işleme tabi tutulmamalıdır.)
•Una batırılmamış konserve çeşitleri,
•Mısır, pirinç, patatesin hem kendileri hem de unları besin hazırlamada kullanılabilir. Ayrıca kestane unu, nohut unu, soya unu, üzüm çekirdeği unu da kullanılabilir.
•Evde çekilmiş güvenli baharatlar.

Çölyak hastalığında diyet tedavisinde tüketilmemesi gereken yiyecekler:

•Buğday, arpa, çavdar ve yulaf katkılı her türlü ürün. (un, bulgur, bulgur pilavı, irmik, makarna, kentiye, kuskus, ekmek, kek, pasta, kurabiye, bisküvi, börek, çörek, gofret, simit, kraker, dondurma külahı, unlu tatlılar, gluten içeren hazır salça, ketçap, un ilave edilen çorbalar, soslar, tarhana, yarma gibi).
•Galeta ununa, una batırılarak kızartılmış tavuk balık gibi et ürünleri.
•Malt kullanılan içecekler, bira votka cin v.b.
•Guten içeren hazır çorbalar, köfte, pane harçları gibi hazır çeşniler.
•Sirke, çikolata, puding, sakız, ketçap, mayonez, dondurma gibi gıdaların bazılarında gluten bulunabilmektedir. Bunlar yenilmeden önce muhakkak ürün hakkında bilgi edinilmelidir.
•Tuzlu, soslu kuruyemişler, glutenle yapıştırıldığı için yasaktır. Ancak bunların glutenle işlem görmemiş hali, gluten içermeyen kuruyemişler serbesttir.

 

Favori Sosyal Medya Hesabın Hangisi?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.