Ahmet Hamdi Tanpınar kimdir? Vefat yıl dönümünde anılıyor

Ahmet Hamdi Tanpınar kimdir? Vefat sene dönümünde anılıyor
Türk edebiyatının önemli yazar ve şairlerinden Ahmet Hamdi Tanpınar, ‘Huzur’, ‘Saatleri Ayarlama Enstitüsü’ ve ‘Beş Şehir’ gibi eserleri ile unutulmaz edebiyatçılar arasında yer alıyor. Kaliteli yapıtları ile okuyucuların kalbinde yer edinen Ahmet Hamdi Tanpınar, vefatının 57. senesinde sevenleri ve edebiyata gönül verenler tarafından anılıyor. İşte, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın biyografisi ve eserleri…

, 23 Haziran 1901’de Kadı Hüseyin Fikri Efendiyle Nesime Bahriye Hanım’ın oğlu olarak İstanbul’da dünyaya geldi.

Adını ilk kez 1920’de “Altın Kitap” dergisinde yayınlanan “Musul Akşamları” şiiri ile duyuran Tanpınar’ın eserleri, Dergah, Milli Mecmua, Hayat, Görüş, Ülkü, Varlık, Oluş, Kültür Haftası ve Aile dergilerinde okuyucu ile buluştu.

Ahmet Hamdi Tanpınar, lise talebesiyken şiirlerinden tanıdığı Yahya Kemal Beyatlı’nın tesiriyle 1919’da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne girdi.

Beyatlıyla Mehmed Fuad Köprülü, Cenab Şahabettin, Ömer Ferit Kam ve Babanzade Ahmet Naim’in derslerine devam eden başarılı edebiyatçı, 1923’te Şeyhi’nin “Hüsrev ü Şirin” başlıklı mesnevisi üstüne yazdığı lisans tezi ile Edebiyat Fakültesinden mezun oldu. Şiir zevkinin oluşumunda özellikle Beyatlıyla Ahmet Haşim’in tesiri olduğunu yazılarında da aktaran Tanpınar’ın, 1926’da Milli Mecmua’da “Ölü” isimli şiiri, 1927 ve 1928’deyse Hayat dergisinde yedi şiiri yayımlandı. Usta edebiyatçının ilk yazısıysa 20 Aralık 1928’de gene Hayat dergisinde çıktı.

Usta kalem, şiir dışında ikinci bir çalışma alanı olarak çeviriye de başlayarak, 1929’da E.T.A. Hoffmann’ın “Kremon Kemanı” ile Anatole France’tan “Kaz Ayaklı Kraliçe Kebapçısı” isimli kitapları çevirdi.

“HUZUR” ESERİ 1949’DA YAYINLANDI

Ahmet Kutsi Tecer ile 1930’da Ankara’da Görüş dergisini çıkarmaya başlayan Tanpınar, 1932’de Kadıköy Lisesi’ne, 1933’teyse estetik mitoloji dersi vermek üzere Sanayi-i Nefise Mektebi’ne atandı.

Ahmet Hamdi Tanpınar, 1939’da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde yeni kurulan “19. Asır Türk Edebiyatı Kürsüsü”nde profesör olarak vazife aldı.

Tanzimat’tan sonraki Türk edebiyatının tarihini yazmakla göreve getirilen yazar, İslam Ansiklopedisi’ne de maddeler yazdı.

Yazar Tanpınar, 1940’ta Kırklareli’nde topçu teğmeni olarak vatani görevini yaptı, 1942’de CHP Kahraman Maraş Milletvekili olarak Meclis’e girdi.

İlk kez 1944’te tefrika durumunda yayınlanan “Mahur Beste” isimli romanı, 1975’te basılan Tanpınar, eserini Lale Devri’nin ünlü hanende ve bestekârı Eyyübi Ebubekir Ağa’ya ithaf etti.

Tanpınar’ın 1948’de tefrika durumunda yayımlanan “Huzur” eseri, 1949’da kitap haline getirilerek okuyucu ile buluştu.

Bir süre Milli Eğitim Müfettişliği de yapan Tanpınar, 1949’da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde yeniden vazife yapmaya başladı.

VEFATINDAN SONRA ESERİ BASILDI

Usta edebiyatçının, Türk insanının doğuyla batı arasında bocalamasını irdeleyen “Saatleri Ayarlama Enstitüsü” eseri 1961’de yayımlandı.

“Mahur Beste” ve “Huzur” eserleri ile birlikte üçleme oluşturan, Anadolu’da devam eden Kurtuluş Savaşı ve İstanbul’daki aydınlarla beraber halkın değişik kesimlerinden insanların farklılaşan yaşamları ve bu mücadeleye dahil oluşlarını işleyen “Sahnenin Dışındakiler” kitabıysa 1950’de tefrika edilip, vefatından sonra 1973’te basıldı.

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın tamamlanamamış ve öldükten sonra notları içinden toparlanarak yayına hazırlanan romanı “Aydaki Kadın” 1987’de Adam Yayınları tarafından basıldı.

İstanbul, Bursa, Ankara, Erzurum ve Konya kentlerini doğal, tarihi ve kültürel yapıları ile anlattığı “Beş Şehir” adlı eseri de kaleme alan Tanpınar, romanlarında gerçekçi ve sosyal sorunlara eğilen tarzı ile dikkati çekti.

Geçirdiği kalp krizi sebebiyle 23 Ocak 1962’de İstanbul’da vefat eden usta edebiyatçı, Rumelihisarı Aşiyan Mezarlığı’nda Yahya Kemal’in mezarının yanı başına defnedildi. Mezar taşında, kendi dizeleri olan “Ne içerisindeyim zamanın/Ne de büsbütün dışında” ifadeleri yer alıyor.

UNUTULMAZ ESERLERİ

Tanpınar, Mahur Beste, Huzur, Sahnenin Dışındakiler, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Ay’daki Kadın romanlarını, Abdullah Efendi’nin Rüyaları, Yaz Yağmuru isimli öyküleri kaleme aldı. Ayrıca Beş Şehir ve Yaşadığım Gibi isimli deneme eserleri ile Tevfik Fikret, Namık Kemal, Edebiyat Üzerine Makaleler ve Yahya Kemal isimli inceleme ve araştırma kitaplarını okuyucu ile buluşturdu.

Favori Sosyal Medya Hesabın Hangisi?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.