Dolardaki dalgalanmanın nedenleri

Dolardaki dalgalanmanın nedenleri

Yaz aylarında hızla değer yitiren Türk Lirası sonbaharda bu kaybını aynı hızda geri alıyor. 12 Mart’tan başlayarak bir dizi nedenden dolayı 13 Ağustos’a kadar dolar karşısında yüzde 47.5 değer kaybeden TL, bu tarihten sonra 17 Ekim itibarıyla yüzde 31.4 değerlendi. 12 Mart’ta 26.3 sent olan TL 13 Ağustos’ta 13.8 sente indikten sonra 17 Ekim’de 18.1 sente yükseldi.

-Doların kıymeti açısından baktığımızda 13 Ağustos’a kadarki 5 ayda TL’ye karşı yüzde 90.4 artış kaydetti. Yaklaşık bir ay süre ile yüksek dalgalı seyir izledi. Eylül ortasından bu yanaysa hızla düşüşe geçti. Dolar 13 Ağustos tarihindeki 7.24 TL seviyesinden 17 Ekimde 5.51’e geriledi. İki aydan biraz fazla zamanda doların TL’ye karşı kaybı yüzde 23.9’a vardı.

-Doları arttıran sebepler de düşüren sebepler de çok. Hatta bir dizi neden diye sıralayabiliriz. Fakat bu sebeplerin bazıları aynı ya da benzer olsa da, bazıları farklı.

DOLARDA YÜZDE 90’LIK ARTIŞIN NEDENLERİ

(12 Mart’tan 13 Ağustos’a)

1-Dünyada ticaret savaşlarının bu dönemde başlatılmasının tesiriyle gelişen ülkelere yönelik sermaye akımları zayıfladı. Nitekim 5 ayı kapsayan bu dönemde Türkiye’ye net bazda sıcak para gelmediği gibi, her ay para çıkışı oldu.

2-Meclis’te İttifak Yasası’nın görüşülmeye başlandığı 12 Mart’ta erken seçim konusunda kulaklara kar suyu kaçtı. Seçim süreci, yapılan harcamalar, büyümenin ivmelenmesi, bütçe açığı gibi sebepler ekonomide tehlikeleri arttırdı.

3-Mayıs ayında Türkiye’nin kredi notunun düşürülmeye başlanması ve not indirimlerinin devam ettirilmeleri.

4-Yüksek büyümenin yüksek cari açığı ve yüksek enflasyonu tetiklemesi.

5-TCMB’nin siyaset faizinin artan cari açığı ve enflasyonu geriden izlemesi. Düşük tutulan faizler de dövize yönelmenin yolunu açtı. Yerli ve yabancıların TL’ye karşı spekülatif atak yapması ile sonuçlandı.

6Rahip Brunson davasında somutlaşan ABD ile siyasi, jeopolitik ve hesaplı gerginlik yaşanması.

7-ABD ile gerginliğe paralel Halkbank’a bankacılık sistemi de sarsacak boyutta yüklü para cezasının kesileceği endişesinin doğması.

8-Yüksek büyüme sonucu ekonominin iç ve dış kaynak ihtiyacı yükseldi. Özel sektörün yüksek borçlu olması, bu borcunun yarıdan çoğunun dövizle olması, kurları artması sonucu borçlarını ödeyemeyecek duruma düşeceği endişesi yarattı.

9-Kur artışına karşı faiz silahının etkili bir şekilde kullanılmaması yayında beklentilerin yönetilmesi, yeni bir hesaplı paket açılması gibi diğer müdahale araçlarının kullanılmasında da geç kalındı. Çünkü seçim atmosferindeydik ve yeni hükümetin kurulmasıyla önlemlerin yürürlüğe sokulması belli bir vakit aldı.

DOLARDA YÜZDE 24’LÜK DÜŞÜŞÜN NEDENLERİ

(13 Ağustos’tan 17 Ekim’e )

1-Faizlerin eylül ortasında yüklü biçimde arttırılması.

2-Ödenemeyen şirket borçlarının yeniden yapılandırılması yoluna gidilmesi.

3-Mevcut durumun gerçekçi bir resmini ortaya kayan ve beklentileri karşılayan Yeni Ekonomik Program hazırlanması.

4-Enflasyonla Topyekun Mücadele kampanyasıyla enflasyonda yükseliş beklentisinin kırılarak sistemin geçici süre ile rahatlatılması ve vakit kazanılması.

5-Büyümenin düşüşe geçmesi ayrıca daralmaya doğru gittiğine dair öncü verilerin açıklanması.

6-İhracat ve turizm gelirlerinde artış yanında dış alımın gerilemeye başlamasının etkisi ile cari açığın ağustostan başlayarak cari fazlaya dönüşmesi. Bu durumun devamının geleceği ve Türkiye’nin döviz ihtiyacının azalması, kur üstündeki baskıyı hafifleten önemli bir gelişme.

7-Banka sendikasyon kredilerinin eylül ayının ikinci yarısından sonra başarılı şekilde çevrilmeye başlanmasını son olarak Hazine’nin Eurobond ihracı izledi. Bu gelişmelerle dış kaynak konusundaki endişeler azaldı.

8-Rahip Brunson’ın serbest kalması sonucu ABD ile ilişkilerde başlayan yumuşama, kurların üstündeki baskıyı önemli ölçüde azalttı. Bu durum ayrıca İran’a ambargoda Türkiye’ye muafiyetler tanınacağı olasılığını artırıyor.

9-ABD ile ilişkilerin normalleşmesine kapı açılması aynı zamanda Halkbank’a yüklüce bir para cezası gelmeyeceği beklentisi yarattı. Bu da sistemi rahatlattı.

GELEN PARADA DEĞİŞİM YOK

Doların 5 aylık çıkışının 9 ana sebebi var. Yine son iki ayda gerçekleşen dolar düşüşünün sebepleri de 9’u buldu.

Sadece döviz kuru üstünden gidersek iki ayda sanki iki farklı Türkiyeyle karşı karşıyayız. İki aylık dönem bir müddet daha uzayabilir de.

Dolarda iki farklı dalga yaşanırken global piyasaların Türkiye’ye tesirinde bir değişme yok gibi. Dolar çıkışa geçerken de para gelmiyordu, şimdi de.

Favori Sosyal Medya Hesabın Hangisi?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.